Tijdens de debatten in de Eerste Kamer over de Wet Regulering Prostitutie in mei 2013 had Minister Opstelten het over ‘gedwongen prostitutie’ als iets dat naast mensenhandel zou bestaan. Maar nergens in het Wetboek van Strafrecht is de term ‘gedwongen prostitutie’ te vinden.

Men gebruikt de term ‘gedwongen prostitutie’ als een containerbegrip voor alles waarvan men intuïtief aanvoelt dat er sprake is van een vorm van dwang. De kwestie wordt nog ingewikkelder omdat er stemmen opgaan om sekswerk onder druk der omstandigheden ook als gedwongen prostitutie te bestempelen. Sommige sekswerkers geven namelijk aan door omstandigheden gedwongen te zijn om dit werk te doen. Anders dan bij mensenhandel zijn hier echter geen menselijke schuldigen aan te wijzen. In dit geval betekent ‘dwang’ gebrek aan alternatieven.

Als alternatief voor de term gedwongen prostitutie willen wij hier het concept van de Vier Seksuele Vrijheden presenteren. Deze Vier Vrijheden zijn geïnspireerd op de Four Freedoms Speech die president Roosevelt in 1941 hield en waarin hij fundamentele rechten als vrijheid van meningsuiting verwoordde.

SexualViolenceAnaloog daaraan hebben wij de De Vier Seksuele Vrijheden geformuleerd. Die gelden voor iedere persoon, man of vrouw, sekswerker of niet. Dit zijn:

1.  Het recht om zelf te bepalen met wie men seksuele omgang heeft. Iedereen, iedere man of vrouw mag een ander als seksuele partner weigeren. Wanneer iemand gedwongen wordt tot seks met een bepaalde persoon, geldt dat als seksueel geweld.

2.  Iedereen, iedere man of vrouw, mag in alle omstandigheden, zonder opgaaf van reden, bepaalde seksuele handelingen weigeren. Kan iemand dat niet, dan is hij of zij slachtoffer van seksuele intimidatie of van aanranding.

3. Iedereen, iedere man of vrouw, mag in alle omstandigheden afzien van seks wanneer hij/zij dat wil. Dit weigeren mag tijdelijk; ‘nu even niet’ of voor altijd, met iedereen of met een bepaalde partner.

4. Iedereen, iedere man of vrouw, mag de condities vaststellen voor seksueel verkeer. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer iemand stelt alleen seks te willen hebben als daar een langdurige relatie uit voortvloeit.

De Vier Seksuele Vrijheden van Sekswerkers

De Vier Seksuele Vrijheden zijn ook van toepassing op het werk van de sekswerker.

1. Hij/zij mag seks met bepaalde personen weigeren, dus mag zonder opgaaf van redenen klanten weigeren. Dat recht is pas in de jaren  tachtig van de vorige eeuw geformuleerd door de sekswerkers emancipatiebeweging. (Pheterson, 1986). Pheterson  beschrijft het als een vooroordeel dat sekswerkers alle klanten accepteren. Overigens kwam dat vooroordeel wel steeds naar voren in definities van prostitutie die tot haar publicatie nog gangbaar waren: ‘seks zonder onderscheid des persoons’.

A-No-Kissing-sign-at-Warr-001De sekswerker mag ook bepaalde handelingen weigeren. Sommige sekswerkers willen niet zoenen; andere weigeren bijvoorbeeld SM. Ook hoeven ze zich geen onveilige handelingen te laten welgevallen.

Hij/zij moet in alle gevallen onmiddellijk kunnen stoppen met sekswerk. Dat kan gebeuren als hij/zij helemaal met het werk wil ophouden, of  er tijdelijk uit wil. Op grond van ditzelfde recht mag hij/zij op ieder moment van de dag verklaren dat hij/zij niet meer voor die dag of op dat tijdstip beschikbaar is voor seksuele dienstverlening. Tevens mag hij/zij op grond van dit recht het seksuele contact met een klant onder- of afbreken. Dit impliceert niet alleen dat men haar/hem niet tegen de zin in de prostitutie mag houden, maar ook dat men hem/haar niet kan dwingen tijdens pauzes klanten te accepteren.

De vierde conditie betekent in het geval van sekswerk dat sekswerkers hun eigen prijzen bepalen en anderszins de condities vastleggen.

Wat vinden exploitanten ervan? Bekijk.


[i]  Dat bleek bijvoorbeeld tijdens de evaluatie van de opting-in (2010)

[ii]  Zie K. Boonstra, Arbeidsrecht en prostitutie, Bokelman en Altink: Rechten voor prostituees, het verslag van de evaluatiebijeenkomst Opting-In, de meldingen in het digitaal archief van De Rode Draad en de verslagen van sollicitatiepogingen van de insiders.