Schiedam klaagt steen en been over de prostitutie vanuit woningen. Maar waar anders kunnen sekswerkers in Schiedam werken? De twee vergunde bedrijven waren immers al in het begin van de 21ste eeuw ter ziele gegaan. De burgemeester, overigens krachtens de gemeentewet nog steeds toezichthouder, heeft daarom een oplossing bedacht: één vergund bedrijf toelaten, die in ruil voor dit verleende monopolie gaat helpen ‘illegale’ prostitutie op te sporen.

De gevel van een inmiddels gesloten prostitutiebedrijf in Schiedam

Nieuw? Welnee. In de late middeleeuwen en in de zestiende eeuw hadden getolereerde ‘hoerenwaarden’ in veel Europese steden het recht om ‘clandestiene’ deernen naar hun officiële bordeel te voeren. Sommige historici zien hier zelfs het begin van ‘vakbondsvorming’ van de branche in. Zo was het in het zestiende -eeuwse Amsterdam prostitutie alleen toegestaan in de Pijl- en Halsteeg. Degenen die het waagden buiten deze straatjes klanten te ontvangen, werden onder begeleiding van tromgeroffel en fluitspel in een optocht naar de ‘getolereerde’ bordelen gebracht. Ook in Londen gingen ‘illegale’ vrouwen, getooid met een gestreepte muts, onder begeleiding van ‘minstrelsy’  (spektakel) naar de officiële bordelen, net buiten de stadswallen. In andere landen, was het de taak van de beul ze in te kwartieren in de ‘stadsbordelen’.  Nu verwacht ik niet dat overtreders in Schiedam in een stoet met handhavers en een muziekkorps naar het industriegebied zullen worden gebracht, waar ze dan wel mogen werken. Maar net als toen hebben sekswerkers goede redenen om officiële bordelen te mijden. Ze hebben bijvoorbeeld geen zin om afdrachten aan de bordeelhouder te doen, willen hun eigen werktijden bepalen en zelf klanten werven. Sommige sekswerkers, waaronder mannelijke sekswerkers, zijn niet eens welkom in de officiële vergunde bordelen. Hoe gaat Schiedam deze ‘ongelijke’ behandeling oplossen?

Met andere woorden, veel sekswerkers hebben emancipatoire redenen om de werkomstandigheden zelf ter hand te nemen. Nu weet ik weinig van de voorwaarden waaronder er in het door de burgemeester erkende bordeel wordt gewerkt. Maar het is geen goede zaak dat een sekswerker in Schiedam niets te kiezen heeft. Wanneer hij/zij zelfstandig wil werken, krijgt hij/zij meteen het stempel ‘illegaal’.  Maar wat bedoelen we precies met ‘illegaal’? Onvergund? Een andere overeenkomst met de zestiende eeuw is dat men toen ook ‘stigmatiserende’ termen op prostitutie losliet.

Sietske Altink, september 2017