Prostitutie kent in Nederland verschillende vormen: raamprostitutie, straatprostitutie, escort en dergelijke. Hieronder volgt een korte omschrijving van deze vormen. Elders op deze site wordt er dieper ingegaan in de ontstaansgeschiedenis van die diverse vormen.

RaamprostitutieBaarle Nassau 2 (2)

Raamprostitutie vindt meestal plaats in gebieden, waar de raampanden zich aan de openbare weg bevinden. Daarnaast bestaat er een ‘besloten’ vorm van raamprostitutie in hofjes of inpandig in bedrijven. (Limburg, Haarlem, Doetinchem, Heerenveen). De ramen bevinden zich hier niet aan de openbare weg. In enkele raamgebieden (Amsterdam, Leeuwarden en Den Haag) zijn de hofjes geïntegreerd in de raamprostitutie.

Alleen die bedrijven worden als raamprostitutiebedrijven aangemerkt waar sekswerkers een kamer huren en waar de exploitant zich niet zou bemoeien met de manier van werken en het aantal klanten. Daarom valt de inpandige raamprostitutie zoals bijvoorbeeld in Doetinchem en Heerenveen er niet onder.

Anno 2013 zijn er veel ramen verdwenen. In Alkmaar is het aantal kamers voor raamprostitutie teruggebracht. Utrecht heeft in juli 2013 aangekondigd de raamprostitutie op te heffen, wat in 2014 is gebeurd en er zijn plannen om de raamprostitutie uit de Haagse Doubletstraat te laten verdwijnen.

Raamprostitutie zou een typisch Nederlands verschijnsel zijn. Men ziet het echter ook in België en Duitsland, maar in andere landen komt het echter nauwelijks voor.

Straatprostitutie

De sekswerker staat op straat en spreekt passanten aan en/of wordt aangesproken door passanten. De klant wordt afgewerkt in de auto, in het Het aandeel raamprostituteigeval van een tippelzone wordt die auto geparkeerd op een daartoe bestemde afwerkplek. Indien aanwezig kan men ook naar speciale goedkope uurhotelletjes.

Inmiddels is een aantal tippelzones gesloten.

  • Amsterdam in 2005.
  • Den Haag in 2006.
  • Rotterdam in 2005.
  • Eindhoven in 2011.

In 2013 was men van plan de tippelzones in Heerlen en Arnhem te sluiten. Alleen in Utrecht, Groningen en Nijmegen blijven, voor zover bekend, de tippelzones bestaan.

Vlak voordat de tippelzones in Den Haag, Amsterdam en Rotterdam werden gesloten, waarschuwden hulpverleners en anderen voor een toename van illegaal en ongecontroleerd tippelen in de desbetreffende steden. In 2010 constateren de mannen van Hookers.nl dat er nauwelijks buiten de tippelzones klanten worden geworven. In 2010 zou het in Amsterdam af en toe gebeuren in het Zakslootje. Wanneer het wordt gemeld, grijpt de politie snel in. Ook zou het incidenteel in de Bijlmer plaatsvinden, vaak door verslaafden die van de gelegenheid gebruik maken om de klanten te beroven.[i]

De praktijk wijst echter uit dat het illegaal tippelen weinig voorkomt. In Rotterdam signaleerden de veldwerkers van zowel PMW (Prostitutie Maatschappelijk Werk), De Rode Draad als de GGD, slechts incidenteel een tippelaarster. In Amsterdam waren de pogingen van straatprostituees om klanten te werven op straat ook schaars.

Op 29 april 2010 bel ik Henny Tinga van het Leger des Heils in Amsterdam. Zij zou namelijk tippelaars hebben gesignaleerd. Ze vertelde het volgende: Ík zie dat heel af en toe. Het is meestal gekoppeld aan in een auto stappen en wegwezen. ’s Avonds is het al heel moeilijk op De Wallen want er wordt heel veel gecontroleerd. Wat er ’s nachts gebeurt, daar heb ik geen zicht op. Dan ben ik er niet. Maar op De Wallen kun je niet met de auto komen. Dan kun je niet goed tippelen. Ik zie het wel af en toe op de Gelderse kade maar dan vooral in de zomer. Op de Wallen is het in april beredruk. Dan scharrelen mensen erbij. Als je er niet met de auto kunt komen, dan kun je er niet veel.

 

Clubs (en privéhuizen)

In clubs kan de klant met de dame kennismaken in een gezamenlijke ruimte, bijvoorbeeld in een bar. Clubs beschikken over het algemeen over een alcoholvergunning. De meeste gemeenten, en niet in de laatste plaats de G4, hadden als beleid de seksclubs die ten tijde van de legalisering al bestonden, met voorrang te vergunnen, mits zij zich hielden aan de vergunningsvoorwaarden.

Privéhuizen

In de privéhuizen werkt meestal een beperkt aantal sekswerkers. Er is geen bar en men heeft in de regel geen alcoholvergunning. De sekswerkers stellen zich voor aan de klant en hij kiest. Privéhuizen zijn kleinschaliger dan clubs.

Seksbioscopen, theaters en thuiswerk

Een enkele maal wordt op Hookers.nl een seksontmoeting in een theater/bioscoop genoemd. Hier komen soms stellen. (Erotic Cinema in Amersfoort en Hot Lips in Den Haag). Dit gaat in het algemeen om mannen  die seks met elkaar hebben in de filmzaal waar heterofilms worden gedraaid. Het is onbekend of hier betaling tegenover staat.

Thuiswerk en tijdelijk bordeel

  • Thuiswerk in eigen woning: De sekswerker ontvangt klanten in de eigen huur/koopwoning. Hij/zij woont op de werkplek.
  • Tijdelijk bordeel: De sekswerker  ontvangt alleen of met enkele anderen in een speciaal daarvoor door haarzelf of derden gehuurde ruimte.
Escort

De escort kent volgens Eysink Smeets de volgende organisatievormen:
1. Het escortbureau: Een bureau beschikt over een bestand van personen die inzetbaar zijn als escort. De klant bestelt een escort via het bureau. Het bureau regelt het vervoer en houdt de administratie bij. Sinds 2008 vallen de escorts bij een bureau onder de opting-in.
2. De club- annex escortbureau: Sommige clubs voorzien ook in escorts. De klant kan een sekswerker bestellen die aan de club verbonden is.

Kenmerkend voor escort is dat de sekswerker naar een klant toegaat op een plek die de laatste bepaalt, meestal een woning of een hotel. Dit kan georganiseerd worden door een bureau of de sekswerker kan zelfstandig werken. Sommige clubs en privéhuizen leveren ook escort. De onderzoeker Eysink Smeets is een van de weinigen die – alleen voor de situatie in Amsterdam-  een poging heeft gedaan de aard, omvang en de ernst van de problematiek te onderzoeken. Eysink Smeets heeft echterniet één escortbureau gevonden dat zich beperkte tot één gemeente.

Hij beweert dat de omvang van de escort onmogelijk valt vast te stellen. Zelfs betrokkenen uit de escortwereld die hij daarnaar heeft gevraagd hadden geen idee van de omvang. Dit heeft onder andere als oorzaak dat de omloopsnelheid van escortbureaus hoog is. Ze worden snel opgericht en weer snel gesloten. Reeds lang gesloten bureaus blijven nog lang zichtbaar in advertenties op bijvoorbeeld internet. En veel bureaus opereren onder verschillende namen. [ii] In Brabant zijn er veel bureaus die allemaal terug te voeren zijn tot één eigenaar, die daarmee een soort monopolie in de regio heeft (of inmiddels had) .Sommige escorts werken voor meerdere bureaus. Daarnaast zijn sommige zelfstandigen ook bij bureaus ingeschreven.Tevens zijn er enkele ‘fakers’ bij. Eysink Smeets heeft zo’n 200 profielen van zelfstandigen geteld.

Eysink Smeets heeft de indruk dat de escort sinds 1999 is toegenomen. Hij weidt niet uit over de oorzaken daarvan, maar noemt het toenemend internetgebruik als een verklaring. Aangezien het internetgebruik door de komst van snel, draadloos en mobiel internet (I phones, mini laptops) sowieso is toegenomen, is het niet verwonderlijk dat de seksindustrie daar ook gebruik van maakt. Andere oorzaken kunnen zijn dat de vraag maar ook het aanbod van traditionele vormen van prostitutie afneemt. (Altink en Bokelman,2006). Eysink Smeets rekent de laatste tot de hogere regionen van de markt. In 2007 signaleert hij ten opzichte van 1999 een omzetverlies bij dit deel van de aanbieders. De omvang van dit circuit in onmogelijk vast te stellen. Behalve een toename van escort, constateert Eysink Smeets ook een neerwaartse tendens qua prijs en een toename van bureaus aan de onderkant van de markt. De duurdere aanbieders hebben het moeilijk, te meer omdat zij zich op de reguliere advertentiemarkten begeven (Gouden Gids) wat hun tonnen per jaar kost.

In 1999 hanteerde hij de volgende indeling:

  • Topbedrijven die de bovenkant van de markt bedienen: vragen minimaal 250 euro per uur.
  • De hogere middenklasse. Zij werken volgens Eysink Smeets voornamelijk met legale mensen en vragen minimaal 170 euro per uur.
  • Lagere middenklasse: Zij vragen gemiddeld 110 euro per uur, doen niet aan belastingafdracht en werken niet altijd met legale mensen.
  • Onderkant van de markt: daar betaalt men geen belasting en vraagt men hooguit 90 euro per uur.
  • De eenpitter ofwel de zelfstandige escort. De sekswerker adverteert zelf, zorgt zelf voor vervoer en bepaalt de eigen prijs.
  • Tenslotte is er nog de escort die door een netwerk wordt georganiseerd. Een netwerk van vrienden stelt de deelnemers op de hoogte van de beschikbaarheid van een escort. Hier wordt niet geadverteerd.

Een vrouw die voor zo’n netwerk moest werken:

IMaar je moet bedenken wat je je bij escort voorstelt. De meeste mensen denken dan aan bureau ofzo, een agency. Maar het gaat gewoon om mensen die elkaar mobiel bellen. Het gaat ook om familienetwerken. Die tippen elkaar over vrouwen en mannen die beschikbaar zijn. Mijn pooiers kenden Egyptische pooiers die weer hun eigen netwerken hadden. Ze komen aan zoveel klanten omdat die netwerken aan elkaar gekoppeld zijn. Het zijn samenwerkende netwerken. Ze kunnen ook ruzie met elkaar krijgen. Ze doen alles zelf, dat gaat niet via agencies. Die vrouwen hebben altijd iemand bij zich; een bodyguard. 12 mei 2010 veldwerk.

Daarnaast constateert Eysink een trend die hij fragmentatie noemt maar die ook als emancipatie valt aan te duiden: sekswerkers nemen het heft in handen en zien af van bemiddelaars. Vooral in het segment mannen voor mannen constateert Eysink Smeets een toename van het aantal zelfstandigen in 2007.

In 2006 vertelde een sekswerker op De Rode Draad dat daar tegenwoordig een variant van bestaat: de escort rijdt de hele nacht rond met een chauffeur en zodra er een aanvraag is, gaat men er op af. Dit om tijdverlies door het ophalen van de escort en de voorbereiding te voorkomen. Begin 2000 gingen verhalen de ronde over escortbureaus waar de escorts in het pand van het bureau verbleven in afwachting van een klant. De laatste jaren is niets meer over deze variant vernomen.

Overige vormen

Prostitutie in seksshops

In sommige seksshops kan een klant zich met een vrouw terugtrekken in een cabine of  op een kamer. De exploitant heeft twee bronnen van inkomsten:  prostitutie en de verkoop van seksartikelen.

Hotelprostitutie

De sekswerker ontvangt de klant in haar hotelkamer. Dit kan ook georganiseerd worden door een bedrijf. Dat noemen we hotelontvangst. Ze kan ook haar klanten aan de bar werven, maar dat noemen we barprostitutie.

Barprostitutie

De prostituee zit in een bar, café, disco of  coffeeshop om klanten te werven.

Hij/zij neemt de klanten mee naar een kamer of hotel elders.

Animeerprostitutie

Het verschil van barprostitutie met animeerprostitutie is dat het laatste wordt gepresenteerd onder de noemer van een andere hoofdactiviteit: drankjes verkopen. In sommige gelegenheden krijgt de sekswerker provisie op de drankjes. Het animeren bestaat eruit de klant te stimuleren drankjes te bestellen.[iii] Deze vorm van prostitutie bestaat alleen in Rotterdam. Voor wat de vrouwenprostitutie betreft is het uit Amsterdam verdwenen. Het komt in enige omvang nog wel in België voor.

Erotische massage

Erotische massage valt onder prostitutiewetgeving. (Uitspraak rechter Den Haag, 19-12-2008) ‘Een sensuele oliemassage waarbij de masseuse naast het standaard masseren met de handen haar hele lichaam gebruikt, een zogenaamde body to body massage, betreft een seksuele handeling.’ Het leveren van een handmatig hoogtepunt is ook een seksuele handeling. Voor (bedrijfsmatig aangeboden) seksuele therapie geldt hetzelfde als voor erotische massage. Dit soort new-age achtige voorziening wordt ook wel in massagesalons aangeboden onder namen als Tantra. Tot ongeveer 2005 zijn er vooral Thaise salons te vinden in Rotterdam. In 2006 zien we ze overal in Nederland ontstaan en weer verdwijnen. De laatste jaren is er een enorme toename van Chinese salons.

Prostitutie in gelegenheden voor erotische vertoningen

In seksbioscopen wordt incidenteel prostitutie bedreven door mannen en vrouwen. Maar een seksbioscoop, waar ‘bedrijfsmatig erotische vertoningen worden aangeboden’ is geen prostitutiebedrijf waar seksuele handelingen met een ander worden verricht. In een gelegenheid voor erotische vertoningen worden seksuele handelingen voor een ander verricht en is lichamelijk contact tussen werknemer en klant verboden. (Raad van State en Gemeente Amsterdam). Lapdance komt in Nederland niet veel voor en de rechter heeft zich nog niet uitgesproken of dit onder prostitutie valt of niet.

Prostitutie in parenclubs

In parenclubs komt incidenteel of regelmatig prostitutie voor. Het gebeurt wel eens dat een man een prostituee huurt om binnen te kunnen komen, omdat hij als alleengaande man niet welkom is. Ook bestelt de leiding wel eens prostituees als gangmaaksters. Wanneer prostituees er hun werkplek hebben, noemt men het ook wel amateurprostitutie. De prostituee mag van de exploitant een ‘symbolisch’ bedrag vragen van de eigenaar die zo de vergunningplicht denkt te omzeilen.

Erotisch café

In een erotisch café waar prostitutie wordt bedreven mogen vrouwen zonder betaling naar binnen. Ze moeten dan zelf hun klant gaan regelen. Er wordt meestal ook een erotische show opgevoerd. Het enige erotische café in Rotterdam is jaren geleden gesloten. In Den Haag is er nog zo’n gelegenheid voor mannenprostitutie.

Autoprostitutie

Autoprostitutie is een niche in de prostitutie en komt niet veel voor. Het zou een vorm van straatprostitutie kunnen zijn met dien verstande dat de sekswerker in de auto zit, en niet de klant. Zij  pikt op afspraak een klant op om vervolgens in een geparkeerde auto seks te hebben. Een enkele keer is er een bijrijder bij voor de veiligheid

De zogeheten carsex vormt een niche in de markt. Het staat soms vermeld onder buitenseks of gebeurt in een camper. Bij de carsex pikt de klant de vrouw op en gaat met haar naar een parkeerplaats. Soms rijdt hij achter haar aan of stapt hij bij haar in de auto. In het laatste geval is er meestal een derde bij aanwezig, voor de veiligheid. De ‘vriend’ blijft soms achter het stuur zitten wachten. Op Hookers.nl wordt het in augustus 2010 14 maal vermeld. Op grotere schaal komt het buiten de steden voor, langs de snelweg op parkeerplaatsen.

FFK

FKK betekent Freie Körper Kultur en is uit Duitsland komen overwaaien. Het zijn sauna’s waar een klant entree betaalt en een aantal uren mag blijven. Erotische vertoningen en een maaltijd zijn bij de prijs inbegrepen. Als hij iets met een vrouw wil doen, moet hij in Nederland extra  betalen. Dit komt vooralsnog  in Nederland  alleen in de grensstreken voor. In de grote steden zal men zich niet vestigen omdat er betrekkelijk veel ruimte nodig is voor deze prostitutie en dat is te duur in de stad.

In de jaren zestig en zeventig kwam nog bermprostitutie voor: de vrouwen stonden in de berm langs de weg.

In het veld blijkt er wat verschillende soorten betreft geen overeenstemming te zijn over welk bedrijf in welke categorie valt. Dat betreft vooral de minder traditionele vormen zoals werken in hotels of vanuit particuliere woningen. Flight (2006) rekent bijvoorbeeld de sekstheaters onder clubs. In andere onderzoeken worden de sekstheaters apart genoemd. Comensha heeft het over prostitutie in een particulier huis en bedoelt daar waarschijnlijk thuisontvangst en/of privé-ontvangst mee. De politie Rotterdam noemt privé-ontvangst door meerdere personen buiten de eigen woning een illegale seksinrichting.

Onderscheidende kenmerken werksoorten

De werksoorten kunnen op verschillende manieren worden gekenmerkt: vergund/onvergund,  geconcentreerd/ gespreid, locatiegebonden/niet locatiegebonden, zichtbaar/onzichtbaar, overlastgevend, poly-/monocultuur, niet geschikt voor steden en moeilijk/gemakkelijk controleerbaar. Hoe een werksoort gekenmerkt wordt is afhankelijk van de doelstellingen van de beleidsmaker.

In Rotterdam zijn de politie en het PMW gevraagd naar de werksoorten. Er was niet altijd overeenstemming in de benaming. Dit leidde niet tot grote discrepanties; het betrof slechts accentverschillen in de interpretatie van de werkwijzen. Een complicerende factor daarbij is dat exploitanten al naar gelang hun voorkeur voor de behandeling die ze krijgen van de belastingdienst hun bedrijf een hotel, kamerverhuurbedrijf of erotisch café noemen. Over  de omschrijving van escort waren de twee organisaties het eens: die werksoort waarbij de prostituee naar de klant toegaat.

Vergund/onvergund

Behalve in Amsterdam, behandelen de gemeenten seksinrichtingen als een ruimer begrip dan prostitutiebedrijven. Seksinrichtingen zijn bedrijven waar men seksuele getinte producten of voorstellingen organiseert maar waar men niet seksuele dienstverlening kan afnemen van een sekswerker. Dit zijn bijvoorbeeld sekstheaters of stripteasetenten.

In de praktijk kwam dit erop neer dat alleen raamprostitutie en prostitutie in clubs en privéhuizen onder een vergunningstelsel vielen. Dit betekent dat men alleen een prostitutiebedrijf mocht exploiteren als men over een vergunning beschikte. De reikwijdte van het vergunningenstelsel was niet overal hetzelfde. In sommige steden vielen de escortbureaus en de niet-bedrijfsmatige thuisprostitutie niet onder het vergunningstelsel. Het kwam voor dat een bedrijf wel vergund en volledig legaal was in de ene gemeente  en een filiaal van datzelfde bedrijf elders onvergund maar niet illegaal was, omdat dat in een gemeente lag die geen vergunningenstelsel had gemaakt. De aanstaande Wet Regulering Prostitutie is een poging om meer uniformiteit in de vergunningverlening te krijgen.

Overzicht vergunde/onvergunde werksoorten

 

Werksoort Vergund Onvergund Verschilt per 3 gemeenten Komt zowel vergund als onvergund voor
Raamprostitutie ja      
Straat prostitutie     ja  
Clubs ja      
Privéhuizen ja      
Escort5Escort jongens/stellen       ja
ThuiswerkThuiswerk Thuiswerk jongens/stellen     ja ja
Seksshop ja      
PriveontvangstPrive ontvangst Jongens/stellen   ja    
Hotelprostitutie   ja    
Barprostitutie   ja    
Animeer1   ja    
Erot massage       ja
Erotische 2vertoning   ja    
Erotisch cafe   ja    
Parenclubs   ja    
Autoprostitutie.4   ja    
16 werksoorten 3 4 8 2 2

 

Geconcentreerd, gedecentraliseerd

Sommige vormen van prostitutie kunnen alleen floreren als ze geconcentreerd zijn. In bijvoorbeeld de raamprostitutie is de concentratie van belang omdat de klant eerst wil rondkijken alvorens een keuze te maken. In Utrecht, Den Haag en Amsterdam zijn er meerdere concentraties van raamprostitutie. Het concentreren van raamprostitutie heeft ook het voordeel dat het gemakkelijker beheersbaar en controleerbaar is. In het geval waar er beperkte toegangswegen zijn (Utrecht en voorheen Katendrecht) is het gebied in het geval van problemen verkeerstechnisch gemakkelijk af te sluiten. De concentratie is een factor in de bereikbaarheid van de raamprostituees voor hulpverlening en gezondheidszorg. Een nadeel is dat de verkeerde mensen, zoals pooiers of mensenhandelaren, gemakkelijk controle kunnen uitoefenen.

Ook tippelprostitutie vergt een vorm van concentratie in verband met de keuzemogelijkheid van klanten.  Zonder een vorm van concentratie kunnen klanten van deze werksoort het gevraagde moeilijk vinden. In de steden met tippelzones is tippelen buiten de zone verboden. Ook klanten die trachten een straatprostituee buiten het gebied op te pakken, riskeren een boete. In de grote steden zonder tippelzones is het overigens overal verboden. Aangezien veel tippelaars een verslavingsprobleem hebben, is de concentratie ook bevorderlijk voor de hulpverlening. Die vindt meestal plaats in een huiskamer, een laagdrempelige voorziening op de tippelzone. De concentratie dient ook om de overlast te beperken binnen een gebied en uitwaaiering te voorkomen.

In Rotterdam zijn (op het moment van het schrijven van dit document) de animeerbars geconcentreerd in een driehoek in het Scheepvaartkwartier. Overigens worden er steeds meer animeerbars in dit gebiedje gesloten.

Locatiegebonden/ niet locatiegebonden

Locatiegebonden betekent dat alle handelingen vanaf het werven van de klanten tot het afwerken van de klanten in één ruimte of op een afgebakend gebied plaatsvindt. Van sommige werksoorten is het evident dat ze locatiegebonden zijn: clubs, privéhuizen en raamprostitutie. De straatprostitutie op tippelzones zou ook onder locatiegebonden prostitutie kunnen vallen omdat het de bedoeling is dat klanten binnen de zone worden afgewerkt. Het pure thuiswerk is ook locatiegebonden. Hoewel de meeste escortbureaus een vast huisadres hebben, is escort het schoolvoorbeeld van niet-locatiegebonden prostitutie. Hotelprostitutie valt hier ook onder. Er is enige discussie over of privé-ontvangst al of niet locatiegebonden is. Een van de weinige bronnen die we hebben voor deze vorm van prostitutie is Hookers.nl .Daar wordt vaak melding gemaakt van vrouwen die regelmatig van adres wisselen. Het komt ook voor dat een vrouw de ene dag op een adres ontvangt en de andere dag op een ander. Tevens blijkt uit verhalen van klanten dat de vrouwen zich veel moeite getroosten om het adres waar ze ontvangen geheim te houden. Dit zou ervoor pleiten thuisontvangst als niet-locatiegebonden te zien.

Herkenbaarheid

De geconcentreerde prostitutie (binnen een buurt of straat) is in hoge mate zichtbaar. Bij de gedecentraliseerde prostitutie is de zichtbaarheid niet altijd in dezelfde mate aanwezig. Clubs zijn over het algemeen wel als zodanig te herkennen. Ze hebben meestal lichtreclame en zien er van buiten uit als een uitgaansgelegenheid. Privéhuizen zijn van buiten niet altijd gemakkelijk herkenbaar. Discretie is dan ook het handelsmerk van deze werksoort. Teneinde verwarring met de woonhuizen van de buren te voorkomen hebben privéhuizen meestal een bovenmatig groot naambord en een groter huisnummer, dat vaak extra verlicht is.

Het onvergunde circuit wordt soms gelijkgesteld met onzichtbaarheid en verborgenheid. Maar men moet zich afvragen, onzichtbaar voor wie? Door middel van bepaalde codes kan de doelgroep het aanbod herkennen. Bijvoorbeeld: mannen die op gay sites adverteren met een dollarteken in hun naam, bieden hun diensten in ruil voor geld aan. De niet vergunde prostitutie is tot op zekere hoogte zichtbaar op internet. Doch dit bedoelt men in de regel niet met zichtbare prostitutie. Zichtbaar betekent in dit verband kenbaar, herkenbaar en klanten en sekswerkers zijn zichtbaar aanwezig.

Een escortbureau is zelden of nooit van buiten als zodanig te herkennen. Sporadisch geeft een escortbureau overlast. Een enkele keer wordt er melding gemaakt van parkeeroverlast en geschreeuw als de escorts hun geld komen brengen en halen.De meeste gemeenten erkennen dat escortbureaus nauwelijks of niet overlastgevend kunnen zijn.

Werksoort Geconcentreerd Zichtbaar Locatiegebonden Opmerkingen
raam ja Ja Ja
straat ja Ja Ja Geconcentreerd en locatiegebonden op tippelzone
clubs Ja Ja
privéhuizen Ja
escort
seksshop Ja
thuiswerk Ja
priveontvangst
hotelprostitutie
barprostitutie Ja
animeren ja Ja Ja Bestaat alleen in Rotterdam
Erotische mas Ja
Erotische vertoning
Parenclubs
Autoprostitutie
161werksoorten 3 geconcentreerd 5 zichtbaar 8 locatiegebonden  

 

Overlastgevend/ niet overlastgevend

Een probleem dat altijd in verband wordt gebracht met prostitutie is overlast. Er zijn drie categorieën van overlast:

  • fysieke overlast
  • emotionele overlast
  • overlast door angstgevoelens.

Fysieke overlast  gaat om parkeeroverlast, afval op straat en overlast door de aanwezigheid van randfiguren die door de prostitutie worden aangetrokken. De fysieke overlastklachten betreffen vooral de geconcentreerde zichtbare prostitutie. Overlastklachten kunnen  bij clubs een rol spelen: geluidshinder en parkeerproblemen, en in mindere mate bij privéhuizen en thuiswerkers. De bezoekers van de laatstgenoemde willen niet opvallen en zullen daarom niet snel overlast veroorzaken, behalve wanneer mensenhandelaren vrouwen voor steeds een korte tijd met velen in een huis laten werken. De extra grote huisnummers dienen ook om te voorkomen dat de klant op de verkeerde bel drukt. De thuiswerkers en de dames in de privé ontvangst doen ook veel moeite om niet op te vallen en zullen daarom niet snel overlast veroorzaken.

Naarmate illegale straatprostitutie geconcentreerd door meerdere mensen plaatsvindt, zal de overlast ook toenemen. Een enkele maal zijn er in de media berichten te vinden over overlast van escortbureaus: geschreeuw bij ruzie als de escort komen afrekenen, andere geluidsoverlast of parkeerproblemen.

De emotionele overlast betreft de zichtbaarheid. Dit wordt ervaren door mensen die niet geconfronteerd willen worden met prostitutie of niet willen dat anderen- bijvoorbeeld gezinsleden- ermee in aanraking komen. In dit verband is een veelgehoorde klacht dat vrouwen die geen sekswerkers zijn als zodanig worden aangesproken. Dit speelt ook bij bedrijven die hun klanten en personeel willen vrijwaren van de aanblik van prostitutie. In veel gemeenten wordt met deze emotionele overlast rekening gehouden door te eisen dat er geen prostitutie in de buurt van scholen, kerken en dergelijke mag plaatsvinden.

Overlast door angst wordt meestal uitgedrukt in de verwachting dat het eigen huis in waarde zal dalen door de nabijheid van prostitutie. Het gaat immers om wat  meestal het belangrijkste  bezit is: het eigen huis. Het is onbekend of er concrete voorbeelden zijn van waardedaling na de komst van een prostitutiebedrijf in de buurt. Voor de panden waarin de prostitutie zelf huist, is vaak het tegendeel aan de hand: juist door de prostitutie vliegende prijzen van de panden de pan uit. (vergelijk de opbrengsten van de panden van Charles Geerts.)

Monocultuur/polycultuur.

Wanneer wij een werksoort als polycultuur bestempelen, betekent dat er ook met andere zaken in het bedrijf geld wordt verdiend. De seksshop is zo’n voorbeeld van polycultuur. In de animeerbars  is de drankomzet voor de uitbater van belang. In de sauna’s wordt ook geld verdiend in de restaurants en met de showtjes. Voorbeelden van monocultuur binnen de prostitutie zijn: straat, raam, en privéhuizen.

Bronnen

Gesprek politie Rotterdam en PMW.

Website Comensha

Beschrijvingen op hookers.nl

Eysenk Smeets, Escort Revisited

Krantenberichten

Gesprekken met sekswerkers

Literatuur

 

Sietske Altink (in samenwerking met Hendrik Wagenaar.