De raamprostitutie in Nederland heeft sinds het ontstaan van het fenomeen perioden van groei en krimp gekend. In de jaren zeventig breidde het uit. In Den Haag bijvoorbeeld waren de veertig ramen over zes straten verdeeld. Later werden dat meer dan 700 over drie straten verdeeld. [i]

Plattegrond Wallen

Plattegrond Wallen

Behalve in Rotterdam, waar de raamprostitutie eind jaren zeventig werd afgebouwd, gingen andere steden ertoe over bepaalde plaatsen voor raamprostitutie aan te wijzen en het daar te concentreren. Het kon dus niet meer plaatsvinden op de plekken die exploitanten en sekswerkers zelf kozen. Niettemin groeide het aantal werkplekken in de jaren tachtig ten gevolge van wat het beste als uitbreiding door middel van implosie te beschrijven is. Door de komst van migranten uit Latijns Amerika en Zuid- Oost- Azië was er behoefte aan meer werkplekken. Dit loste men grotendeels op door de bestaande kamers in op te delen en om te bouwen tot wat een sekswerker in 1987 legbatterijen noemde. Uit het interview met haar over de Geleenstraat in Den Haag:

Voor ieder pand waar drie ramen zaten, zijn er vijf van gemaakt. Op de hoek zaten er twee ramen, nu zijn het er zestien. Moet je voorstellen, je moet werken in kamers zo groot als telefooncellen.

Raamgebieden weg

Daarna werden, vooral door toedoen van gemeenten, bepaalde raamgebieden opgeheven. In 1993 was er bijvoorbeeld nog raamprostitutie in Venlo. Maar onder druk van bewoners is dat weggesaneerd. [ii] Volgens de Profeitstudie (Visser, 2000) waren er in 2000 nog vijf raamwerkplekken in Den Bosch.

In 2001 werd in Den Bosch de raamprostitutie aan de Schilderstraat definitief opgedoekt. (Bossche Encyplopedie op internet). Onder meer naar aanleiding van een toename van klachten over overlast werden de prostitutiepanden behalve nummer 12 van exploitant Van Meesen door de woningcorporatie opgekocht. [iii]  De exploitant was de afspraken met de gemeente onvoldoende nagekomen. [iv]

De teruggang vanaf 1999

Het is niet altijd eenvoudig per stad het aantal werkplekken voor raamprostitutie op een bepaald moment te bepalen. Men weet hoeveel vergunde raampanden er zijn, maar er zitten vaak meerdere vitrines in één pand. Bovendien is er een zeker verloop. Sommige panden worden (tijdelijk) gesloten of de eigenaar verkoopt het pand waardoor de prostitutiebestemming kan verdwijnen. Grote gemeenten laten meestal eens in de paar jaar een inventarisatie maken. In Utrecht is dat voor het laatst in 2009 gebeurd.

Het aantal ramen is daar vanaf 1999 tot 2012 nauwelijks teruggebracht (van 161 tot 160) . Maar in 2012 werden die allemaal buiten bedrijf gesteld. In Deventer is het aantal ramen van 44 tot 10 teruggebracht. [v]

Amsterdam heeft het aantal ramen vanaf 2007 van 550 tot 409 gereduceerd. (Informatie van de website van de gemeente.) In Alkmaar is het aantal raamwerkplekken sinds 1999 met 59 afgenomen. Arnhem had in 1999 240 raamwerkplekken die in 2005 allemaal moesten verdwijnen. Ook in Den Haag is in de loop van de tijd het aantal werkplekken in de raamprostitutie teruggelopen. In 1999 waren er 700 werkplekken. Alleen in Eindhoven is het aantal raamwerkplekken meer dan verdubbeld. (Van 11 in 1999 naar 48). Dit had niets met een veronderstelde toename van vraag naar raamprostitutie te maken, maar alles met het feit dat de gemeente de nieuwe locatie, het Baekelandplein, sinds het vertrek van de raamprostitutie uit Woensel – vol wou hebben. Het resultaat is een weinig intiem plein waar het verloop van sekswerkers door gebrek aan klandizie groot is. (Drift, 2006).

De afname van het aantal werkplekken voor raamprostitutie vanaf 1999:

Stad Minder werkplekken achter het raam sinds 1999 Aantal ramen bijgekomen sinds 1999
Amsterdam 141
Alkmaar 51
Den Haag 365
Arnhem 240
Groningen 4
Haarlem 3
Deventer 20
Eindhoven 37
Utrecht 160
Nijmegen 5
Leeuwarden 3
Totaal 851 37

 

Er zijn dus ten opzichte van 1999 963 werkplekken minder in de raamprostitutie. In 1999 waren er 2096. Bijna de helft is verdwenen. In 2004 waren er in sommige steden meer werkplekken dan in 1999. Dus als men 2004 als peildatum neemt, is het beeld weer anders.

Aantallen raamprostitutieplekken over verschillende jaren

Stad 1999 2004 2009 2014 Bronnen
Alkmaar 120 123 128 69 Media, bijv Bestuur en Organisatie 9-1-2013
Amsterdam 550 550 446 409 Website gemeente
Den Haag 700 400 353 353 ? Kadernota 2009
Arnhem 240 120 0 0
Deventer 30 30 44 10 media
Eindhoven 11 13 48 48 o.a. scriptie van der Drift
Groningen 150 150 146 146 Bureau Intraval
Haarlem 40 60 37 37 ? Exploitanten via website Hookers.nl
Leeuwarden 70 100 132 132 ? Concept evaluatie prostitutiebeleid
Nijmegen 25 30 20 20 ? Regioplan
Utrecht 160 160 160 0 Media
11 steden 2096 1736 1514 1224

 

NB: Van de steden waar voor de opgave van 2014 een vraagteken achter staat is niet bekend of de situatie sinds 2009 is veranderd.

Sietske Altink

Bronnen

Lees meer over Het ontstaan van raamprostitutie

Gemeentelijk beleid en raamprostitutie

Oude exploitanten: Frits van de Wereld

Raamexploitanten

Huurprijzen en raampanden

Werken achter het raam

Raamprostitutie in Nijmegen

 

 

[i] De Wallen op Stap, exploitant Arie de Jong, 1995, op Youtube geplaatst 28 juli 2009.

 

[ii] Cobouw, 29-11-2009

[iii] VER Nieuwsbrief maart 2001

[iv] Brabants Dagblad 8-2-2000.

[v] Salland Centraal, 11 maart 2011